Mụn thịt dư (skin tag, còn gọi là acrochordon) là những nốt thịt nhỏ, mềm, cùng màu da hoặc sẫm hơn, trông như treo lơ lửng trên da, thường mọc ở cổ, nách, bẹn, mí mắt hay dưới ngực. Đây là tổn thương lành tính và rất phổ biến, nhưng khi xuất hiện nhiều, đặc biệt ở người thừa cân, nó có thể là một gợi ý nhỏ trên da về tình trạng chuyển hoá như kháng insulin hay tiểu đường type 2. Bài viết giải thích mối liên quan giữa mụn thịt dư, béo phì và kháng insulin, khi nào nên cân nhắc xét nghiệm đường huyết, cách phân biệt với các tổn thương da khác và lý do bạn không nên tự cắt, buộc hay đốt mụn thịt tại nhà.
Mụn thịt dư là gì?

Theo NHS, skin tag là những khối nhỏ mềm, cùng màu da hoặc hơi sẫm, rất phổ biến và thường vô hại. Chúng hay xuất hiện ở nơi da cọ xát hoặc gấp nếp như cổ, nách, mí mắt, dưới ngực và quanh mông. Theo DermNet, kích thước có thể từ khoảng 1 mm đến vài centimet, đa số tập trung ở nếp cổ, nách và bẹn.
Các nốt này thường không gây đau, không lây và không chuyển thành ung thư. Tuy nhiên, chúng có thể vướng vào dây chuyền, cổ áo, bị cọ xát đến đỏ, chảy máu, hoặc gây mất tự tin khi mọc ở vùng dễ nhìn thấy.
Mụn thịt dư liên quan béo phì và kháng insulin thế nào?

Những gì nguồn y khoa ghi nhận
NHS cho biết bạn có thể dễ có skin tag hơn nếu béo phì, mắc tiểu đường type 2 hoặc đang mang thai. DermNet ghi nhận loại nốt này xuất hiện nhiều hơn ở người béo phì và người tiểu đường type 2, đồng thời liệt kê kháng insulin là một yếu tố có thể góp phần. Đây là mối liên quan, không phải quan hệ nhân quả chắc chắn: nhiều người có mụn thịt dư hoàn toàn khoẻ mạnh, và yếu tố gia đình, tuổi tác, ma sát cũng đóng vai trò.
Vì sao có mối liên quan này?
Một giả thuyết được nhắc đến là khi cơ thể kháng insulin, nồng độ insulin trong máu tăng cao có thể kích thích tế bào da tăng sinh. Thêm vào đó, người thừa cân có nhiều nếp gấp và ma sát hơn, tạo điều kiện cho nốt thịt hình thành. Cơ chế cụ thể vẫn đang được nghiên cứu, nên không nên xem nốt thịt dư là “chẩn đoán” kháng insulin. Để hiểu rõ kháng insulin là gì và được kiểm tra ra sao, bạn có thể đọc bài kháng insulin là gì.
Khi nào nên xét nghiệm đường huyết?

Tiền tiểu đường và tiểu đường type 2 thường không có triệu chứng rõ trong thời gian dài. Vì vậy, CDC khuyến khích người có yếu tố nguy cơ hỏi bác sĩ về việc tầm soát, kể cả khi chưa có biểu hiện gì. Các xét nghiệm thường dùng gồm đường huyết lúc đói, HbA1c và nghiệm pháp dung nạp glucose.
Bạn nên chủ động đi khám nội tiết hoặc nội khoa nếu có nốt thịt dư kèm một hay nhiều dấu hiệu sau:
- Nốt thịt dư mọc nhiều, tăng nhanh ở cổ, nách.
- Vùng da cổ, nách sạm đen, dày như nhung (gai đen), xem thêm bài gai đen acanthosis nigricans.
- Thừa cân, vòng eo lớn, ít vận động.
- Gia đình có người tiểu đường, từng bị tiểu đường thai kỳ hoặc có hội chứng buồng trứng đa nang.
- Khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, vết thương lâu lành.
Cách đọc kết quả các xét nghiệm và ngưỡng chẩn đoán được trình bày chi tiết trong bài về tiền tiểu đường; ở đây điều quan trọng là để bác sĩ chỉ định xét nghiệm phù hợp với bạn.
Phân biệt và xử lý nốt thịt dư an toàn

Không phải nốt nào cũng là skin tag
DermNet lưu ý dày sừng tiết bã, mụn cóc do virus hay u mềm lây có thể trông giống skin tag. NHS khuyên đi khám nếu nốt to lên, đau, chảy máu hoặc mọc thêm nhiều. Một nốt đổi màu, bờ không đều hay loét cần được bác sĩ da liễu kiểm tra.
Vì sao không tự cắt tại nhà?
NHS khuyến cáo không tự cắt bỏ skin tag trừ khi bác sĩ hướng dẫn, vì có nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu và để lại sẹo. Tự buộc chỉ, dùng kéo, bôi hoá chất hay “thuốc đốt” trôi nổi đều dễ gây tổn thương da, nhất là ở mí mắt và vùng nếp gấp. Bác sĩ có thể loại bỏ bằng đốt điện, áp lạnh, cắt hoặc thắt chân trong điều kiện vô khuẩn. NHS cũng lưu ý việc này có thể để lại sẹo hoặc vết thâm, đặc biệt ở làn da sẫm màu, nên cần trao đổi kỹ trước khi làm.
Giảm mỡ thẩm mỹ không điều trị nốt thịt dư. Điều có ý nghĩa hơn là kiểm tra chuyển hoá và cải thiện lối sống để giảm các yếu tố nguy cơ đi kèm.
Câu hỏi thường gặp

Có mụn thịt dư nghĩa là bị tiểu đường?
Không. Skin tag rất phổ biến ở người khoẻ mạnh. Chúng chỉ là một gợi ý để bạn chú ý hơn đến sức khoẻ chuyển hoá, nhất là khi đi kèm thừa cân hoặc gai đen.
Cắt nốt thịt dư rồi có mọc lại không?
Theo NHS, nốt đã được loại bỏ thường không mọc lại ở đúng vị trí đó, nhưng nốt mới vẫn có thể xuất hiện ở chỗ khác nếu các yếu tố nguy cơ còn tồn tại.
Giảm cân có làm nốt thịt dư rụng đi không?
Các nốt đã hình thành thường không tự mất khi giảm cân. Tuy nhiên, cải thiện cân nặng và lối sống có lợi cho sức khoẻ chuyển hoá nói chung.
Kết luận

Nốt thịt dư là tổn thương da lành tính, nhưng khi mọc nhiều ở người thừa cân, đặc biệt kèm gai đen, đó là lời nhắc nên kiểm tra đường huyết và sức khoẻ chuyển hoá. Đừng tự cắt tại nhà; hãy để bác sĩ da liễu đánh giá và xử lý.
Trước tiên, hãy khám nội tiết hoặc nội khoa để được xét nghiệm phù hợp. Song song với điều trị chuyên khoa, nếu bạn cần hỗ trợ về vóc dáng và lối sống, có thể đến Jang Sung Su để bác sĩ thăm khám, đo thành phần cơ thể và tư vấn hướng giảm mỡ phù hợp cơ địa.
Nguồn tham khảo:
